CỘNG ĐỒNG HỌ ĐOÀN VIỆT NAM

Trang thông tin điện tử của hội đồng Đoàn tộc Việt Nam

www.doantocvietnam.com - hoidongdoantocvietnam@gmail.com

Liên kết website

THÔNG TIN QUẢNG BÁ

THÔNG KÊ WEBSITE

  • Số lần click: 504867
  • Lượt truy cập: 420637

DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA LĂNG MỘ, NHÀ THỜ KIỆT TRUNG TƯỚNG QUÂN: ĐOÀN DẪN, VÕ BÁ QUÂN LƯƠNG: ĐOÀN DANH THẢO (Xã Đức Đồng, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh)

01:11 CH 17/02/2014

Di tích Lịch sử văn hóa Mộ, Nhà thờ Đoàn Dẫn, Đoàn Danh Thảo ( Nhà Thờ Họ Đoàn) đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận và cấp bằng di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh tại Quyết định số 3005/QĐ-UBND ngày 16 tháng 9 năm 2011.

 

 

 

 

Tổng Du Đồng xưa, nay là một phần địa giới hành chính của xã Đức Đồng huyện Đức Thọ là một vùng đất cổ, là địa bàn cư trú của cư dân thời nguyên thủy từ thời đại đồ đá mới, cách ngày nay hàng vạn năm. Nơi đây được biết đến với di chỉ khảo cổ học Rú Dầu là “công xưởng chế tác đá” của người Việt cổ cách ngày nay khoảng trên 5000 năm. Đây cũng là vùng đất khai khẩn của Hoàng hậu Bạch Ngọc Trần Thị Ngọc Hào, vợ vua Trần Duệ Tông vào những năm cuối thời nhà Trần thế kỷ XIV- đầu thế kỷ XV. Đây là quê hương của danh nhân Bùi Thúc Ngật thời Lê gắn với công trình kiến trúc nghệ thuật cổ có giá trị Đền cả Tổng Du Đồng, đã được xếp hạng di tích Quốc gia năm 1991. Trong quá trình chung lưng đấu cật, cùng nhau xây dựng mảnh đất địa linh này có nhiều dòng họ danh tiếng như họ Bùi, họ Đoàn, họ Phan Duy, họ Lê, họ Nguyễn, vv đã sản sinh nhiều nhân vật lịch sử, có nhiều cụng lao đóng góp cho đất nước và quê hương qua các thời kỳ lịch sử. Trong đó phải kể đến hai nhân vật lịch sử, đó là hai cha con Tướng Công Đoàn Dẫn, Đoàn Danh Thảo.

Theo tộc phả họ Đoàn bản gốc chữ Hán được biên soạn dưới triều vua Thành Thái (1889-1907) và các đạo sắc phong thời Lê, niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 44 (1783) và triều Tây Sơn, niên hiệu Quang Trung năm thứ 2 (1789) hiện đang được lưu giữ tại nhà thờ họ Đoàn, xã Đức Đồng cho chúng ta biết: Dòng họ Đoàn là một dòng họ lớn, định cư khá sớm tại mảnh đất này, nhiều người có công lao to lớn đóng góp cho đất nước và quê hương qua các thời kỳ lịch sử. Đặc biệt vào cuối thế kỷ XVIII có hai nhân vật có công dưới triều Lê và triều Tây Sơn, được các nhà vua ban tặng sắc phong, đó là hai cha con Tướng công Đoàn Dẫn và Đoàn Danh Thảo, thuộc đời thứ 4 và 5 của dòng họ Đoàn. Theo tộc phả thì ông Đoàn Công Dẫn không rõ ngày tháng năm sinh, mất ngày 16 tháng 6 âm lịch không rõ năm, còn sắc phong thì ghi là Đoàn Dẫn, sinh hạ được một người con trai là Đoàn Công Thảo, sắc phong ghi là Đoàn Danh Thảo, là danh tướng thời Tây Sơn và người con gái là Đoàn Thị Bảy.

Đoàn Dẫn làm quan dưới triều vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng (1740-1786). Được triều đình nhà Lê cử giữ chức Đội trưởng, chỉ huy một đội tượng binh (voi chiến) thuộc phủ quân doanh của chúa Trịnh. Như chúng ta biết, sự kiện lịch sử tháng 9 năm Nhâm Dần (1782), Trịnh Khải con trưởng của chúa Trịnh Sâm hợp mưu với quân kiêu binh phế truất em là Trịnh Cán, con thứ của Trịnh Sâm và mẹ là Đặng Thị Huệ lên nối nghiệp chúa. Lúc này Đoàn Dẫn đang chỉ huy một đội tượng binh cùng với lực lượng ưu binh trong phủ chúa Trịnh và vua Lê hợp sức với chúa Trịnh Khải phế truất chúa Trịnh Cán. Trịnh Khải sau khi lên ngôi chúa đó ban sắc cho các quân sỹ ủng hộ, trong đó có Đoàn Dẫn, ông được ban sắc với tước vị là Phó Thiên hộ Trung liệt Tráng tiết tướng quân, về sau được gia tặng chức Thiên hộ Kiệt trung Tướng quân. Cả hai đạo sắc này đều được ban tặng trong một năm, đó là năm Cảnh Hưng thứ 44 (1783).

Đạo sắc thứ nhất nội dung: “Sắc cho Đội trưởng Đoàn Dẫn ở xã Tự Đồng, huyện La Sơn làm Thị hầu đội quân cưỡi voi, vào năm Nhâm Dần (1782) cùng với nội ngoại chư quân có công, đã qua chỉ chuẩn thăng các chức Nhị thứ tinh thụ Bá hộ, Phó Thiên hộ, có thể làm Tráng tiết tướng quân, hiệu lệnh Tư kỳ bài tráng sĩ, Thiết kỵ úy, Phó Thiên hộ trung liệt. Vì vậy ban sắc” (Cảnh Hưng năm 44, ngày 16 tháng 2-Quý Mão-1783).

Đạo sắc thứ hai cũng ghi rõ: “Sắc cho Phó Thiên hộ Đoàn Dẫn ở xã Tự Đồng, huyện La Sơn làm Thị hầu đội quân cưỡi voi, vào năm Nhâm Dần cùng với nội ngoại chư quân có công, nhà vua đã qua chỉ chuẩn, thăng chức Nhị thứ và ứng vào đó gia tặng chức Nhất thứ Thiên hộ, có thể làm Kiệt trung tướng quân, hiệu lệnh Tư kỳ bài tráng sĩ Vân kỵ úy, Thiên hộ trung tuyển. Vì vậy ban sắc” (Cảnh Hưng năm 44, ngày 8 tháng 6 năm Quý Mão-1783).

Về nhân vật lịch sử Đoàn Danh Thảo, cũng theo tộc phả họ Đoàn và đạo sắc phong dưới triều vua Quang Trung - Tây Sơn cho chúng ta biết: Ông là con trai của danh thần Đoàn Dẫn, không rõ năm sinh, năm mất, theo tộc phả ghi ngày giỗ của ông là ngày 19 tháng 2 âm lịch, sinh hạ được 5 người con, 4 gái, 1 trai. Ông ra làm quan dưới triều Tây Sơn, làm đến chức Cai đội, niên hiệu Quang  Trung (1788-1792), được đặc cử phụ trách đội quân lương trong hàng ngũ nghĩa quân Tây Sơn, làm việc cần mẫn, chăm chỉ, có công lao trong chiến dịch đại phá quân Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu (1789) tại Thăng Long, được vua Quang Trung tin cẩn và ban thưởng ghi nhận. Đạo sắc phong của vua Quang Trung ghi rõ: “Sắc cho Đoàn Danh Thảo ở xã Tự Đồng, phủ Đức Quang, làm công việc vận chuyển quân lương theo quân đội, nhận việc có công lao, tham gia vào đội Thảo Võ bá làm theo chức trách quân đội, theo sai phỏi của quân đội, theo sai công việc. Nếu có sự trễ nãi, sợ hãi nhút nhát, không chăm chỉ sẽ có quan pháp hiện tại. Kính vậy thay. Nay ban sắc” (Quang Trung năm thứ 2, ngày 27 tháng 4, năm Kỷ Dậu-1789).

Đạo sắc của vua Quang Trung là một hiện vật quý hiếm, rất có giá trị, giúp cho việc nghiên cứu lịch sử các danh nhân, danh tướng thời Tây Sơn ở Hà Tĩnh nói riêng và cả nước nói chung. Vì sau khi vua Gia Long lên ngôi, lập ra triều Nguyễn đã ra lệnh triệt hạ, đốt phá các di tích, giấy tờ văn bản có liên quan đến vương triều Tây Sơn.

Về sau, để tưởng nhớ sự nghiệp phũ vua giỳp nước giúp dân của hai ông, nhân dân địa phương và con cháu dũng họ Đoàn đó xõy dựng Đền thờ hai ông ngay tại quê nhà thuộc xứ Cồn Miếu ( Đền Quan Hữu), tụn hai ụng làm Thành hoàng của làng, che chở cho dân trăm họ. Trước năm 1945, hàng năm cứ đến ngày 16 thỏng 6, ngày mất của danh tướng Đoàn Dẫn, và ngày 19 tháng 2 ngày mất của danh tướng Đoàn Danh Thảo, nhõn dõn xó Tự Đồng đều tổ chức tế lễ rất chu đáo tại đền thờ, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Rất tiếc hiện nay đền thờ đó bị hủy hoại hoàn toàn. Trong khuụn viờn ngụi đền chỉ cũn lại phần mộ của hai cha con Đoàn Dẫn, Đoàn Danh Thảo.

 

 

 Việc thờ phụng hai ông hiện nay được hậu duệ dũng họ Đoàn rước về thờ tại nhà thờ họ Đoàn. Nhà thờ cũn lưu giữ được nhiều tư liệu, hiện vật có giá trị lịch sử như các đạo sắc phong, gia phả, thần vị, câu đối, bức đại tự bằng chữ Hán và các đồ thờ tự cổ bằng gỗ sơn son thếp vàng.

 

 

Nhà thờ họ Đoàn nơi thờ phụng hai cha con Đoàn Dẫn, Đoàn Danh Thảo nằm trong khu vực dân cư thuộc thôn Hồng Hoa, xó Đức Đồng, huyện Đức Thọ. Cũn phần mộ hai ụng được táng tại Cồn Miếu trên cánh đồng Trạng Lam Đá cũng thuộc thụn Hồng Hoa, cỏch nhà thờ khoảng 200m về phớa tõy.

Nhà thờ được kiến trúc bằng gỗ với 3 gian kiểu hồi văn, mái lợp ngói máy, nền lát gạch Cẩm trang, được xây dựng vào thời nhà Nguyễn (1889-1907), niên hiệu vua Thành Thái, được tu tạo vào triều vua Bảo Đại năm thứ 6-1933. Trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo, hiện nay nhà thờ vẫn giữ được nhiều nét cổ xưa.

 

 

Trên khu vực đất của ngôi đền cũn lại phần mộ của hai ông hiện tại được xây dựng trong khuôn viên hàng rào bao quanh cú diện tớch trờn 55m2. Khu lăng mộ quay hướng đông nam, cách Tỉnh lộ 5 khoảng 50m về phía tây. Cấu trúc hai ngôi mộ cơ bản giống nhau, được xây dựng bằng vật liệu vôi cát và mật mía kết dính và đá ong truyền thống, gồm 2 phần thân mộ và mái mộ. Phía trước mộ đề chữ Hán “Phần mộ tướng công Đoàn Công Dẫn” và “Phần mộ Đoàn Công Thảo”.

 

 

 Việc bảo vệ và xếp hạng Phần mộ và Nhà thờ Đoàn Dẫn, Đoàn Công Thảo là di tích Lịch sử văn hóa cấp tỉnh có một ý nghĩa và giá trị văn hoá to lớn. Di tích được gìn giữ là một minh chứng lịch sử quan trọng để cùng với hệ thống các di tích lịch sử văn hóa ở huyện Đức Thọ giáo dục truyền thống lịch sử, truyền thống đấu tranh yêu nước cho các thế hệ sau. Qua đó khích lệ lòng tự hào dân tộc và gìn giữ bản sắc văn hoá của nhân dân ta, phù hợp với nguyện vọng tình cảm của nhân dân địa phương nhằm kế tục và phát huy đạo lý : Ăn quả nhớ người trồng cây, Uống nước nhớ nguồn  của nhân dân ta trong sự nghiệp xây dựng và  bảo vệ Tổ quốc Việt Nam./.

        BVA (Theo tài liệu di tích của Sở VHTDTT&DL Hà Tĩnh)

Họ Đoàn Đức Đồng Hà Tĩnh cung cấp


Các tin khác


HỘI ĐỒNG ĐOÀN TỘC VIỆT NAM
© Copyright 2012 doantocvietnam.com, All right reserved
Designed & Powered by rehangngay.vn